Ulcinj, CZARNOGÓRA, kwatery w naszym domu

Ręka św. Jana Chrzciciela i Cząstki Krzyża Swiętego: relikwie w monasterze w Cetiniu

Prawica św. Jana Chrzciciela jest świadkiem wielu największych wydarzeń historycznych.

Po krwawej uczcie u Heroda, kiedy to ścięto głowę św. Janowi Chrzcicielowi, św. Łukasz ewangelista prosił o pozwolenie przeniesienia ciała św. Jana ze stolicy Samarii Sebaste do Antiochii, ale sebastianie nie chcieli się zgodzić. Już wtedy był silnie rozwinięty kult relikwii św. Jana. Łukaszowi udało się zabrać tylko prawą rękę św. Jana, tę, która ochrzciła Jezusa Chrystusa. Mieszkańcy Antiochii zgotowali jej uroczyste przyjęcie i przechowywali ją z wielkim pietyzmem, nie tylko dlatego, że odegrała ona tak wielką rolę w historii chrześcijaństwa, ale i dlatego, że słynęła z wielu potwierdzonych cudów.

Kiedy znów doszło do napadów na chrześcijan i chrześciańskie świątynie, antiochijscy chrześcianie ukryli rękę św. Jana Chrzciciela. Ponieważ napastnicy nie odnaleźli tej świętej relikwii wysłano ich do Palestyny, do Sabaste, aby spalili znajdujące się tam ciało (bez głowy i prawej ręki) św. Jana Chrzciciela wraz z grobem i świątynią. Błogosławiony Symeon Metafast pisze, że patriarch jerozolimski, kiedy się dowiedział o tych planach, po kryjomu wysłał relikwie do Antiochii, a na ich miejsce położono kości innego człowieka. Napastnicy spalili i zniszczyli te kości wraz ze świątynią i grobem św. Jana.

Po śmierci imperatora Juliana prawicę św. Jana wyniesiono z ukrycia. Kiedy Antiochię zajęli Agarowie, chrześciańscy carowie, chcieli za wszelką cenę przenieść rękę św. Jana do swojej stolicy, ale dopiero w X wieku, w czasie wspólnego panowania cara Konstantyna VII Porfirogenety (913-959) i jego krewnego Romana (920-944), jeden antiochijski diakon ukradkiem zabrał ze skarbca rękę świętego i pośpiesznie wyruszył z nią do Carigradu. Dopiero kiedy dotarł do Chaldikonu, miasta w północno-zachodnim rejonie Witynii, na brzegach Bosforu, pokazał obecnym chrześcijanom co przywiózł ze sobą. Natychmiast powiadomiono o tym carów. Odrazu wysłano do Chaldikonu łódź carską z patriarchem i senatorami na powitanie świętej relikwii, aby ją przenieść z wszelkimi honorami do carskiego grodu. Patriarch przez całą drogę trzymał świętą rękę w dłoniach. Kroniki zanotowały, że na wybrzeże przybyli carowie i cały naród jak na spotkanie ,,samego świętego Jana Chrzciciela, który niewidzialnie przychodzi z nieba”. Było to w przeddzień święta upamiętniającego Chrzest Jezusa w wodach Jordanu.

Potem od ręki odjęto dwa palce. Jeden z nich podobno podarowano Studyckiemu Monasterowi Swiętego Jana, a teraz znajduje się w relikwiarzu w kształcie prawej ręki w Muzeum Otomańskim w Carigrodzie. Drugi palec car Teodor Laskiris ofiarował w 1219 r. serbskiemu św. Sawie, w czasie ogłoszenia samodzielności Cerkwi Serbskiej. Swięty Sawa złożył relikwię w monasterze w Żiczy, a potem została przeniesiona na Kosowo do Peci.

Kiedy Turcy zajęli Carigrad palec przeniesiono do Włoch, a papież Pius XI dał go katedrze w Sienie, gdzie znajduje się do dnia dzisiejszego.

Prawa ręka św. Jana Chrzciciela została w Carigrodzie, aż do przyjścia Turków. Mimo to, że relikwia była szanowana przez Turków, sułtan dał ją rycerzom św. Jana, którzy pilnowali świętych miejsc na Rodosie. W 1573 r. Turcy przepędzili ich na Maltę, gdzie przjęli nazwę Rycerzy Maltańskich. Napoleon rozwiązał Zakon Maltański, a rękę wraz z Cząstkami Krzyża Swiętego, obrazem Przeświętej Bogurodzicy Filerimońskiej oddano pod opiekę carowi rosyjskiemu Pawłowi I. Car rozkazał oprawić relikwie w złoto i drogie kamienie. Ostatni car rosyjski Mikołaj I Romanov przeczuwał niebezpieczeństwo, jakie relikwiom groziło ze strony bolszewików i dał je swojej matce Marii, aby je zawiozła do swojej ojczyzny Danii. Jej córki, wielkie księżne Ksenia i Olga, podarowały świętości metropolicie Antoniemu Chrapowickiemu, który potem relikwie przywiózł do Serbii, do Karłowców Sremskich gdzie zorganizowano Rosyjską Cerkiew Zagraniczną. Potem relikwie zostały umieszczone w kaplicy pałacowej w Belgradzie. Po II wojnie światowej król Piotr II opuszcza Belgrad, a relikwie przekazuje monasterowi w Ostrogu. Archimandryta klasztoru je dobrze schował przed Niemcami, a potem przed czarnogórskimi władzami komunistycznymi. Relikwie odnaleziono dopiero w 1952 r. i deponowano w kasie Urzędu Bezpieczeństwa w Titogradzie. W 1978 r. ręka św. Jana i Cząstki Krzyża Swiętego przeniesiono do monasteru na Cetinju, a obraz Bogurodzicy przekazano do muzeum. Relikwie spoczywają dzisiaj w specjalnie dla nich dobudowanej kaplicy św. Jana w cetińskim monasterze.

Historia miasta Ulcin

Fotografie miasta Ulcin

Nurkowanie w Ulciniu